MOJE FINANSE

Dni ustawowo wolne od pracy budzą wiele pytań – szczególnie w kontekście wynagrodzenia. Czy pracownik traci pensję, jeśli święto wypada w środku tygodnia? Co dzieje się, gdy święto pokrywa się z niedzielą? A jak rozliczać pracę wykonywaną w dzień świąteczny? Poniższy artykuł kompleksowo wyjaśnia zasady wynagradzania w święta, opierając się na obowiązujących przepisach Kodeksu pracy oraz zmianach, które weszły w życie w 2025 roku.

Czy dni ustawowo wolne od pracy są płatne?

Tak – dni ustawowo wolne od pracy są w pełni płatne. Wynika to wprost z art. 130 Kodeksu pracy, który stanowi, że każde święto przypadające w innym dniu niż niedziela obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin. Co istotne, obniżenie wymiaru czasu pracy nie powoduje obniżenia wynagrodzenia. Pracownik zatrudniony na pełen etat otrzymuje pełną pensję, mimo że faktycznie przepracowuje mniej godzin.

W praktyce oznacza to, że święto traktowane jest jak normalny dzień pracy pod względem finansowym – pracodawca nie może z tego tytułu pomniejszyć wynagrodzenia zasadniczego ani innych stałych składników pensji.

Podstawa prawna

• Art. 130 § 2 Kodeksu pracy – obniżenie wymiaru czasu pracy o 8 godzin za każde święto.
• Ustawa z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy – lista świąt ustawowych.
• Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2012 r. – święto przypadające w niedzielę nie obniża wymiaru czasu pracy.

Lista dni ustawowo wolnych od pracy w 2025 i 2026 roku

W 2025 roku przypada 14 dni świątecznych wolnych od pracy, podobnie jak w roku 2026. To efekt wprowadzenia od 2025 r. nowego dnia wolnego – Wigilii (24 grudnia).

Święta w 2025 roku

• 1 stycznia – Nowy Rok (środa)
• 6 stycznia – Trzech Króli (poniedziałek)
• 20 kwietnia – Wielkanoc (niedziela)
• 21 kwietnia – Poniedziałek Wielkanocny
• 1 maja – Święto Pracy (czwartek)
• 3 maja – Święto Konstytucji (sobota)
• 8 czerwca – Zesłanie Ducha Świętego (niedziela)
• 19 czerwca – Boże Ciało (czwartek)
• 15 sierpnia – Wniebowzięcie NMP (piątek)
• 1 listopada – Wszystkich Świętych (sobota)
• 11 listopada – Święto Niepodległości (wtorek)
• 24 grudnia – Wigilia (środa)
• 25 grudnia – Boże Narodzenie (czwartek)
• 26 grudnia – drugi dzień Bożego Narodzenia (piątek)

Święta w 2026 roku

• 1 stycznia – Nowy Rok (czwartek)
• 6 stycznia – Trzech Króli (wtorek)
• 5 kwietnia – Wielkanoc (niedziela)
• 6 kwietnia – Poniedziałek Wielkanocny
• 1 maja – Święto Pracy (piątek)
• 3 maja – Święto Konstytucji (niedziela)
• 24 maja – Zesłanie Ducha Świętego (niedziela)
• 4 czerwca – Boże Ciało (czwartek)
• 15 sierpnia – Wniebowzięcie NMP (sobota)
• 1 listopada – Wszystkich Świętych (niedziela)
• 11 listopada – Święto Niepodległości (środa)
• 24 grudnia – Wigilia (czwartek)
• 25 grudnia – Boże Narodzenie (piątek)
• 26 grudnia – drugi dzień Bożego Narodzenia (sobota)

Święto w sobotę – prawo do dodatkowego dnia wolnego

Jednym z najczęstszych źródeł nieporozumień jest sytuacja, gdy święto wypada w sobotę, czyli w dniu, który dla większości pracowników jest dniem wolnym wynikającym z pięciodniowego tygodnia pracy. W takim przypadku pracodawca ma obowiązek wyznaczyć inny dzień wolny w okresie rozliczeniowym – tzw. odbiór.

Inaczej wygląda sytuacja, gdy święto przypada w niedzielę. Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 2012 r., takie święto nie obniża wymiaru czasu pracy i nie daje prawa do dodatkowego dnia wolnego.

Jak rozliczać pracę w święto?

Praca w święto, choć generalnie zakazana, w niektórych branżach i sytuacjach jest dopuszczalna. W takim przypadku przepisy przewidują dwie formy rekompensaty:

1. Dzień wolny – pracodawca w pierwszej kolejności powinien udzielić innego dnia wolnego w okresie rozliczeniowym. Co ważne, niezależnie od liczby godzin przepracowanych w święto (nawet jeśli były to tylko 3 godziny), pracownik ma prawo do całego dnia wolnego.
2. Dodatek 100% wynagrodzenia – jeżeli z różnych przyczyn nie można udzielić dnia wolnego, pracownik otrzymuje dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w święto.

Przykład rozliczenia

Pracownik etatowy zostaje wezwany do pracy 11 listopada na 4 godziny. Pracodawca może:

• udzielić mu pełnego dnia wolnego w innym terminie okresu rozliczeniowego, lub
• wypłacić normalne wynagrodzenie za przepracowane 4 godziny + 100% dodatku za każdą z nich.

Wynagrodzenie a niepełny wymiar etatu

Pracownicy zatrudnieni w niepełnym wymiarze czasu pracy również korzystają z prawa do płatnego święta – proporcjonalnie do swojego etatu. Przykładowo, osoba na 1/2 etatu otrzymuje obniżenie wymiaru czasu pracy o 4 godziny za każde święto przypadające poza niedzielą. Wynagrodzenie pozostaje na tym samym poziomie, co w pozostałych miesiącach.

Branże, w których praca w święta jest dozwolona

Kodeks pracy w art. 15110 wymienia katalog branż i sytuacji, w których praca w niedziele i święta jest dopuszczalna. Należą do nich m.in.:

• służba zdrowia (szpitale, pogotowie ratunkowe),
• transport i komunikacja,
• gastronomia i hotelarstwo,
• służby ratunkowe i ochrona,
• zakłady pracy w ruchu ciągłym,
• media i instytucje kultury (np. teatry, kina),
• rolnictwo i hodowla.

W tych sektorach precyzyjne rozliczanie czasu pracy ma kluczowe znaczenie – zarówno dla pracodawcy, jak i pracownika.

Wigilia jako nowy dzień wolny od 2025 roku

Od 2025 roku 24 grudnia został wpisany do katalogu dni ustawowo wolnych od pracy. To duża zmiana, szczególnie dla branży handlowej, gastronomicznej i usługowej, w których do tej pory Wigilia była dniem roboczym (choć często skróconym). Obecnie pracownik otrzymuje za ten dzień pełne wynagrodzenie bez konieczności świadczenia pracy.

Wyjątek stanowią placówki handlowe, w których w Wigilię obowiązują szczególne zasady – mogą one funkcjonować w ograniczonym zakresie, jednak pracownikom przysługuje rekompensata zgodna z przepisami o pracy w niedziele i święta.

O czym warto pamiętać – praktyczne wskazówki

• Pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia za święto, nawet jeśli nie świadczy pracy.
• Święto w niedzielę nie daje dodatkowego dnia wolnego.
• Święto w sobotę wymaga wyznaczenia innego dnia wolnego.
• Za pracę w święto pierwszeństwo ma odbiór w postaci dnia wolnego, a dopiero w drugiej kolejności dodatek 100%.
• Krótka praca w święto (kilka godzin) uprawnia do całego dnia wolnego.
• Warto sprawdzić regulamin pracy oraz układ zbiorowy w firmie – mogą zawierać korzystniejsze rozwiązania niż minimum wynikające z Kodeksu pracy.

Podsumowanie

Dni ustawowo wolne od pracy w Polsce są w pełni płatne – pracownik otrzymuje wynagrodzenie tak, jakby normalnie świadczył pracę. Przepisy Kodeksu pracy precyzyjnie regulują kwestie obniżania wymiaru czasu pracy, rekompensat za pracę w święta oraz dodatkowych dni wolnych za święta wypadające w sobotę. Od 2025 roku katalog dni wolnych powiększył się o Wigilię, co stanowi istotną zmianę dla wielu branż. Znajomość tych regulacji pozwala uniknąć nieporozumień z pracodawcą i prawidłowo planować zarówno wynagrodzenia, jak i czas pracy. W razie wątpliwości warto sięgnąć do regulaminu pracy obowiązującego w firmie lub skonsultować się z działem kadr.